Güç, Anarşi, Realizm

Mehmet Ali TUĞTAN (Yrd. Doç Dr.)

NELER ÖĞRENECEĞİZ?

  • Realizmin Uluslararası İlişkiler yazınındaki önemi nedir?
  • Realizmin idealizm eleştirisinin tarihsel sebepleri nelerdir?
  • Uluslararası ilişkilerde realist yaklaşımların temel iddiaları, başlıca konuları ve aldıkları eleştiriler nelerdir?
  • Güç, insan doğası ve anarşi siyaseti nasıl ve niçin etkiler?
  • Realist gelenek içinde klasik realizm, neorealizm, neoklasik realizm, savunmacı/saldırgan realizm sınıflandırmaları neye dayanır, nicin yapılır?

Seçilmiş metin: Klasik realizmin tanımı ve önemli eserleri

Realizmin temellerinin atıldığı Birinci ve İkinci Dunya Savaşı arasında ve özellikle Soğuk Savaş’ın ilk yıllarında yazılan eserler, genel olarak “Klasik” realizm başlığı altında incelenir. Bu eserlerin ortak noktaları:

1. Uluslararası hukuk ve ahlaki normları ön plana koyan “idealist” bakış acısı olarak tarif ettikleri yaklaşıma yönelik eleştirileri

ve

2. İnsan doğasına dayanan ve devletler arasında anarşi ve buna bağlı guc mucadelesinin sürekliliğini vurgulayan, ülkeler arası ilişkileri karar alıcının (Devlet adamının) perspektifinden inceleyen bakış acılarıdır.

Klasik Realizmin önemli eserleri:

E. H. Carr, 20 Years’ Crisis, 1919-1939 (20 Yıl Krizi 1919-1939, cev. C. Cemgil, 2010); Hans J. Morgenthau’nun 1940 yılında ABD’de Liberalism and Foreign Policy [Liberalizm ve Dış Politika] başlığı altında verdiği dersin notlarından derlediği Scientific Man vs. Power Politics (Yayınlanması 1946) ve klasik realizmin temel referans eseri sayılan Politics Among Nations (İlk baskısı 1947) olarak sayılabilir.

ÖNEMLİ WEB SİTELERİ

e-International Relations, www.e-ir.info Bu site, bu bölümde de bahsedilen Conversations in History mülakatlarının yanı sıra, klasik realizm ve neorealizmin güzel bir kıyaslamasını da bulabileceğiniz bir sitedir.

The Global Transformations Website, http://www.polity.co.uk/global/realism-vs-cosmopolitanism.asp Bu site, alanın en yetkin akademisyenlerinden Barry Buzan ve David Held’in realizm ve kozmopolitanizmi tartıştıkları Realism vs. Cosmopolitanism tartışmasını içermesi bakımından önemlidir.

IR Theory, http://www.irtheory.com/know.htm Uluslararası ilişkiler disiplininde temel kavramların kısa ve basit tanımlarının yer aldığı uluslararası ilişkiler teorisi veri tabanı, realizmi ve realist yazında devam eden tartışmaları anlamak için faydalı olacaktır.

ÖNEMLİ OKUMALAR

Realizmi doğru anlamak için öncelikle birincil kaynaklarından okumak gerekir. Bu nedenle, bu bölüm boyunca da sık sık referans verilen E. H. Carr, Hans J. Morgenthau ve Kenneth N. Waltz’ın eserleri mümkünse orijinalinden, değilse Türkçe çevirisinden okunmalıdır. Klasik realizmin sürekli referans verdiği Thucydides’in Pellepones Savaşları, Machiavelli’nin Prens, Hobbes’un Leviathan, Kant’ın Ebedi Barış Üzerine, Rousseau’nun Toplum Sözleşmesi, Clausewitz’in Savaş Üzerine gibi antik, ortaçağ ve modern çağ yazarlarının da yine birincil kaynaklarından okunması iyi olacaktır. Yine klasik realizmi daha iyi anlamak için Raymond Aron (Örn: Demokrasi ve Totalitarizm, The Century of Total War) ve Henry Kissinger’ın (Örn: Diplomasi, A World Restored, Vietnam: A Personal History) eserlerinin de okunması gerekir.

Realizmi konu alan sayısız ikincil kaynak mevcuttur. Bunlardan, bu bölümde de referans verilen Martin Griffiths’in Realism, Idealism & International Politics (1995) ve Robert O. Keohane’nin derlediği Neorealism and its Critics (1986) özellikle önemlidir. Bunların yanı sıra Michael Joseph Smith’in Realist Thought from Weber to Kissinger (1986) adlı eseri ve Duncan Bell’in derlediği Political Thought and International Relations: Variations on a Realist Theme (2008) de okunması gereken kaynaklardır.

Hem realist hem de diğer okulların klasik metinlerini içeren John A. Vasquez’in Classics of International Relations’ı da (1995) okunması tavsiye edilen bir derlemedir.

Türkçe kaynaklarda realizmi özetleyen eserlere örnek olarak, bu bölümde de referans verilen Mustafa Aydın’ın “Uluslararası İlişkilerin ‘Gerçekçi’ Teorisi: Kökeni, Kapsamı, Kritiği”, Uluslararası İlişkiler, 1/1, 2004; uluslararası ilişkiler disiplininde değişik teori, kavram ve tartışmaları ele alan Atilla Eralp’in derlediği Devlet, Sistem ve Kimlik: Uluslararası İlişkilerde Temel Yaklaşımlar (1996); Tayyar Arı’nın ders kitabı olarak yazdığı Uluslararası İlişkiler (1997) ve Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika (2013) adlı eserleri sayılabilir.

YARARLANILAN KAYNAKLAR

Aydın, M (2004), “Uluslararası İlişkilerin ‘Gerçekçi’ Teorisi: Kökeni, Kapsamı, Kritiği”, Uluslararası İlişkiler, 1/1:33-60.

By X (George, F. Kennan) (1947), “The Sources of Soviet Conduct”, Foreign Affairs, 25/4:566-582.

Carr, E. H. (1964) The 20 Years’ Crisis, 1919-1939, New York, Harper & Row.

Carr, E. H. (2010), 20 Yıl Krizi, 1919-1939, Can Cemgil (çev), İstanbul, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Feng L. ve Z. Ruizhuang (2006), “The Typologies of Realism”, Chinese Journal of International Politics, 1:109-134.

Griffiths, M (1995), Realism, Idealism & International Politics, New York, Routledge.

Hobbes, T Leviathan, http://www.gutenberg.org/files/3207/3207-h/3207-h.htm Erişim Tarihi [15.05.2013].

Hobbes, T (2005), Leviathan, Semih Lim (çev), İstanbul, Yapı Kredi Yayınları.

Keohane, R. ve L. Martin (1995), “The Promise of International Institutions”, International Security, 20/1:39-51.

Kreisler, H (2003), Conversations with History: Kenneth Waltz, http://conversations.berkeley.edu/content/kenneth-waltz Erişim Tarihi [24.05.2013].

Legro, J. ve A. Moravcsik (1999), “Is Anybody Still a Realist?”, International Security, 24/2:5-55.

Layne, C (2011), “The Unipolar Exit: Beyond Pax Americana”, Cambridge Review of International Affairs, 24/2:149-164.

Machiavelli, N, The Prince, W. K. Marriot (trans) http://www.gutenberg.org/files/1232/1232-h/1232-h.htm Erişim Tarihi [28.09.2011].

Mearsheimer, J (1990), “Back to the Future: Instability in Europe after the Cold War”,  International Security, 15/1:5-56.

Morgenthau, H. J. (1974), Scientific Man vs Power Politics, Chicago, Chicago University Press (Midway Reprint).

Morgenthau, H. J. (1962), Politics Among Nations, New York, Alfred A. Knopf.

Özlük, E (2008), “Uluslararası İlişkiler Disiplininde Davranışsalcı Paradigmanın Anlamı, Kökeni ve Çatışma

Çözümlemesi Örneğinde Davranışsalcılığın Katkısı”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 18: 375-394.

Özlük, E (2009), “Gelenekselcilik-Davranışsalcılık Tartışmasını Bağlamında Anlamak”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 64/3:197-220.

Schweller, R. ve D. Priess (1997), “A Tale of Two Realisms: Expanding the Institutions Debate”, Mershon International Studies Review, 41/1: 1-32.

Toft, P (2005), “John J. Mearsheimer: an Offensive Realist Between Geopolitics and Power”, Journal of International Relations and Development, 8:381-408.

Thuchydides (1972), History of the Peloponnesian War, Rex Warner (trans), NewYork, Penguin Books.

Waltz, K. N. (1959), Man, the State and War, a Theoretical Analysis, New York, Columbia University Press.

Waltz, K. N. (1979), Theory of International Politics, New York, McGraw-Hill.

Waltz, K. N. (1986), “A Reply to My Critics”, Robert O. Keohane (der), Neorealism and its Critics, New York: Columbia University Press.

Waltz, K. N. (2000), “Structural Realism After the Cold War”, International Security, 25/1:5-41.

Wendt, A (2005), Social Theory of International Politics, Cambridge, Cambridge University Press.