Soğuk Savaş ve Sonrası Güvenlik Siyaseti

Aslı ÇALKIVİK

NELER ÖĞRENECEĞİZ?

  • Güvenlik siyaseti nedir?
  • Soğuk savaş döneminde güvenlik siyaseti
    • Caydırıcılık politikası
    • Teror dengesi
  • Yeni dünya düzeni, küreselleşen güvensizlikler
    • Savaşın değişen yuzu
  • Askeri sahadaki koklu değişim
  • Küreselleşme ve yeni savaşlar
    • Güvenlik siyasetinin değişen mantığı: Risk
    • Yeni tehditler, yeni guvenlik ozneleri

Seçilmiş metin: Güvenlik ve Uluslararası İlişkiler disiplini

Uluslararası İlişkiler disiplini için güvenlik kilit bir kavramdır ve disiplin içerisinde yaygın kullanıldığı anlamıyla aslında disiplin kendisinin bir ürünüdür. İkinci Dünya Savaşı’na kadar daha çok sosyal politika ve iç siyaset ile ilintili olarak kullanılan “güvenlik”, savaş sonrasında “ulusal güvenlik” kavramı altında devletlerarası ilişkiler ile ilintili olarak ele alınmaya başlandı ve başlı başına bir akademik araştırma konusu haline gelerek “güvenlik ve stratejik çalışmalar” adı altında kurumsallaştı.

Çok yakın bir zamana kadar sorunsallaştırılmayan bu hâkim tanım eleştirel güvenlik çalışmalarının gelişimi ile sorgulanmaya başlandı. Uluslararası İlişkiler disiplininin bir alt-dalını oluşturan güvenlik çalışmaları ile ilgili ayrıntılı tartışmayı Onuncu Bölüm’de bulabilirsiniz.

Seçilmiş metin: Soğuk Savaş döneminde güvenlik siyaseti

1940’ların ortasında başlayan ve Doğu Bloku’nun çökmesi ile sona eren Soğuk Savaş boyunca, devleti merkeze oturtan, askeri güce odaklı güvenlik anlayışı, siyasal pratiklere ve dünya siyaseti analizlerine damgasını vurdu. Dönemin güvenlik politikaları ve hâkim olan stratejik düşünceyi şekillendiren iki önemli unsur vardı. Bunlardan ilki, iki kutuplu dünya düzeni ve buna bağlı olarak gelişen askeri ve siyasal dinamikler, ikincisi ise önce atom, ardından hidrojen bombasının üretilmesi ile tahribat gücü son derece yüksek kitle imha teknolojilerinin geliştirilmesiydi. Bu iki unsur, devletlerarası güç ilişkilerini öne çıkaran, savaş olasılığına karşı alınan askeri önlemleri güvenliğin temel şartı olarak gören bir anlayışı hâkim kıldı. Stratejik düşünce, devletlerden gelebilecek, önceden hesaplanabilir saldırılara ve konvansiyonel savaşlara hazırlıklı olmak etrafında şekillendi. Bu dönemde küresel siyasetin gündemine giren ‘Karşılıklı İmha’ (Mutually Assured Destruction) olgusu güvenlik siyasetinin alabileceği akıl almaz boyutun en iyi göstergesi oldu.

Seçilmiş metin: Bilmediğimizi bilmediklerimiz...

ABD Savunma Bakanı Donald Rumsfeld’in, Irak’ın işgaline neden olarak gösterilen kitle imha silahlarının, Irak tarafından terörist gruplara sağlandığına dair bir kanıt bulunamaması üzerine basına verdiği demeç, günümüzde hâkim olmaya başlayan stratejik düşünceye dair önemli ipuçları sağlar: “Bildiğimiz gibi bildiğimizi bildiklerimiz var. Bunlar bildiğimizi bildiğimiz şeyler. Bir de biliyoruz ki, bildiğimiz bilinmeyenler de var. Yani, bilmediğimizi bildiğimiz bazı şeyler. Bir de bilmediğimizi bilmediklerimiz var. Bilmediğimizi bilmediğimiz şeyler.”

ÖNEMLİ WEB SİTELERİ

http://www.sipri.org Stockholm International Peace Research Institute (Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü).

http://www.isn.ethz.ch The International Relations and Security Network (Uluslararası İlişkiler ve Güvenlik Ağı)

http://www.hsrgroup.org/ Human Security Report Project (İnsan Güvenliği Raporlama Projesi)

http://www.responsibilitytoprotect.org International Coalition for the Responsibility to Protect (Uluslararası Koruma Sorumluluğu Koalisyonu)

http://www.prio.org Peace Research Institute Oslo (Oslo Barış Araştırmaları Enstitüsü)

http://www.crisisgroup.org International Crisis Group (Uluslararası Kriz Grubu)

ÖNEMLİ OKUMALAR

Barkawi, T (2006), Globalization and War, Maryland, Rowman & Little Publishers.

Barnett, M (2002), Eyewitness to a Genocide: The United Nations and Rwanda, Ithaca, Cornell University Press.

Brown, M, O. Cote, S. Lynn-Jones, S. Miller (der) (2004), New Global Dangers: Changing Dimensions of International Security, Cambridge, MIT Press.

Burke, A (2007), Beyond Security, Ethics and Violence: War against the Other, Routledge, New York.

Buzan, B (1991), People, States, and Fear: An Agenda for International Security Studies in the Post-Cold War Era, Londra, Harvester-Wheatsheaf.

Der Derian, J (2009), Virtuos War: Mapping the Military-Industrial-Media-Entertainment Network, New York, Routledge.

Duffield, M (2007), Development, Security and Unending War: Governing the World of Peoples, Cambridge, Polity.

Edkins, J (2000), Whose Hunger? Concepts of Famine, Practices of Aid, Minneapolis, University of Minnesota Press.

Hardt, M ve A. Negri (2004), Multitude: War and Democracy in the Age of Empire, New York, Penguin Books.

Joas, H (2003), War and Modernity: Studies in the History of Violence in the 20th Century, Cambridge, Polity Press.

Kaldor, M (2007), Human Security: Reflections on Globalization and Intervention, Cambridge, Polity Press.

Kant, I (1991), “Perpetual Peace: A Philosophical Sketch” H. Reiss (der), Kant: Political Writings, Cambridge, Polity Press.

Krause, K ve M. Williams (der) (1997), Critical Security Studies: Concepts and Cases, Minneapolis, University of Minnesota Press.

Lipschutz, R (der), On Security, New York, Columbia University Press.

Robin, C (2004), Fear: The History of a Political Idea, New York, Oxford University Press.

Shani, G, M. Sato, M. K. Pasha (der) (2007), Protecting Human Security in Post 9/11 World: Critical and Global Insights, New York, Palgrave MacMillan.

Shapiro, M (1997), Violent Cartographies: Mapping Cultures of War, Minneapolis, University of Minnesota Press.

Tickner, A (1992), Gender in International Relations: Feminist Perspectives on Achieving Global Security, New York, Columbia University Press.

Virno, P (2008), Pure War: Twenty Fives Years Later, Los Angeles, Semiotext.

Zizek, S (2008), Violence: Six Sideways Reflections, New York, Picador.

YARARLANILAN KAYNAKLAR

Abrahamsen, R ve M. Williams (2009), “Security Beyond the State: Global Security Assemblages in International Politics”, International Political Sociology, 3:1-17.

Aradau, C, L. Lobo-Guerrero ve R. van Munster (2008), “Security, Technologies of Risk, and the Political”, Security Dialogue, 39/2-3:147-154.

Baudrillard, J (1995), The Gulf War Did Not Take Place, Bloomington, Indiana University Press.

Bellamy, A (2010), “The Responsibility to Protect: Five Years On”, Ethics & International Affairs, 24/2:143-169.

Blaker, J (2007), Transforming Military Force: The Legacy of Arthur Cebrowski and Network Centric Warfare, Londra, Preager Security International

Brodie B (1959), “The Anatomy of Deterrence”, World Politics, 11/2:173-191.

Buzan, B ve Hansen, L (2009), The Evolution of International Security Studies, Cambridge, Cambridge University Press.

Calvocoressi, P (2008), World Politics Since 1945, New York, Pearson Longman.

Campbell, D (1998), Writing Security: United States Foreign Policy and the Politics of Identity, Minneapolis, University of Minnesota Press.

Clausewitz, C (2007), On War, Oxford, Oxford University Press.

Dillon, M (2003), “Virtual Security: A Life Science of (Dis)order”, Millennium: Journal of International Studies, 32/3:531-558.

Dillon, M (1996), Politics of Security: Towards a Political Philosophy of Continental Thought, Londra, Routledge.

Doyle, M (1997), Ways of War and Peace, New York, Norton & Company.

Duffield, M (2001), Global Governance and the New Wars: The Merging of Development and Security, Londra, Zed Books.

Enloe, C (1990), Bananas, Beaches, Bases: Making Feminist Sense of International Politics, Berkeley, University of California Press.

Forster A ve W. Wallace (2001), “What is NATO for?”, The International Institute for Security Studies Quarterly, 43/3:107-122.

Foucault, M (2009), Security, Territory, Population: Lectures at the College de France, 1977-1978, New York, Picador.

Gaddis, J. L. (1986), “The Long Peace: Elements of Stability in the Postwar International System”, International Security, 10/4:99-142.

Grovogui, S (2013) “The Missing Human: Intervention, Human Security and Empire,” M.K. Pasha (der) Globalization, Difference, and Human Security, Londra, Routledge.

Helman, G. B. ve S. R. Ratner (1992), “Saving Failed States”, Foreign Policy, 89:3-20.

Herz J (1950), “Idealist Internationalism and the Security Dilemma”, World Politics, 2/2:157-180.

Hough, P (2004), Understanding Global Security, New York, Routledge.

Kaldor, M (1999), New and Old Wars: Organized Violence in a Global Era, Stanford, Stanford University Press.

Kennedy, P (1988), “Why We Can’t Give up the Bomb”, The Atlantic Monthly, 262/2:77-79.

Krause, K ve M. Williams (der) (1997), Critical Security Studies: Concepts and Cases, Minneapolis, University of Minnesota Press.

Mancini, F (2006), In Good Company: The Role of Business in Security Sector Reform, Londra, Demos.

Mearshimer, J (1990), “Why We Will Soon Miss the Cold War” The Atlantic Monthly, 266/2:35-50.

Muppidi, H (2012), The Colonial Signs of International Relations, Londra, Hurst.

Neocleous, M (2008), Critique of Security, Montreal, McGill-Queen’s University Press.

Paris, R (2001), “Human Security: Paradigm Shift or Hot Air?”, International Security, 2/26:87-102.

Rasmussen, M. V. (2001), “Reflexive Security: NATO and International Risk Society”, Millennium: Journal of International Studies, 30/2:286-309.

Shapiro, M (1997), Violent Cartographies: Mapping Cultures of War, Minneapolis, University of Minnesota Press.

Sloterdjik, P (2009), Terror from the Air, Los Angeles, Semiotext(e).

Sylvester, C (1994), Feminist Theory and International Relations in a Postmodern Era, New York, Cambridge University Press.

Walt, S (1991), “The Renaissance of Security Studies”, International Studies Quarterly, 35/2:211-239.

Weldes, J, M. Laffey, H. Gusterson, R. Duvall (der) (1999), Cultures of Insecurity: States, Communities, and the Production of Danger, Minneapolis, University of Minnesota Press.

Wendt, A (1999), Social Theory of International Politics, New York, Cambridge University Press.

Tadjbakhsh, S, A. Chenoy (2007), Human Security: Concepts and Implications, New York, Routledge.

Weiss, T (2007), Humanitarian Intervention: Ideas in Action, Cambridge, Polity Press.

Wheeler, N (2000), Saving Strangers: Humanitarian Intervention In International Society, New York, Oxford.

Wohlstetter, A (1958), “The Delicate Balance of Terror”, Foreign Affairs, 37:211-234.

Wolfers, A (1952), “National Security as an Ambiguos Symbol”, Political Science Quarterly, 67/4:481-502.